പാർലമെന്റ് അടുത്തിടെ പാസാക്കിയ ‘ഖനികളും ധാതുക്കളും (വികസനവും നിയന്ത്രണവും) ഭേദഗതി നിയമം'(Mines and Minerals (Development and Regulation) Amendment Act, 2026 (MMDR Act )) ഒരു പഠനവിഷയമായി സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്, കേന്ദ്ര നിയമനിർമ്മാണം എങ്ങനെയാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗത വരുമാന സ്രോതസ്സുകളെയും നിയമനിർമ്മാണാധികാരത്തെയും ഘട്ടംഘട്ടമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നതെന്ന് നാം വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കേരളത്തെ ഇതെങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നെങ്കിലും.
ധാതു അവകാശങ്ങളിലും ധാതു സമ്പന്നമായ ഭൂമിയിലും സെസ്സും നികുതിയും ചുമത്താനുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരം പരിമിതപ്പെടുത്തിയതിലൂടെ, കേന്ദ്രസർക്കാർ ഒരു വ്യാവസായിക നിയമത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റം വരുത്തുകയല്ല ചെയ്തത്; മറിച്ച്, ഭരണഘടനാപരമായ ഉറപ്പുകളെ ഫലപ്രദമായി മറികടക്കുകയും സംസ്ഥാന ലിസ്റ്റിലെ ‘എൻട്രി 18’-ലേക്ക് നേരിട്ട് കടന്നുകയറുകയുമാണ് ചെയ്തത്. ഇതിനകം കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കേരളത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഈ ഭേദഗതി ഭരണഘടനാ ലംഘനവും വിഭവങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണം കേന്ദ്രീകൃതമാക്കുന്നതിലേക്കുള്ള അപകടകരമായ ഒരു കീഴ്വഴക്കവുമാണ്.
പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ മേൽ സ്വതന്ത്രമായി നികുതി ചുമത്താനുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പരമാധികാര അവകാശത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന ‘സെക്ഷൻ 9D’ ആണ് ഈ നിയമനിർമ്മാണത്തിന്റെ കാതൽ. ധാതുക്കളുടെ മേലുള്ള നികുതി ചുമത്തൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ നിശ്ചയിക്കുന്ന രീതിയിൽ മാത്രമേ പാടുള്ളൂ എന്ന് നിർബന്ധമാക്കുന്നതിലൂടെ, ഭരണഘടനാപരമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു അവകാശത്തെ കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിവേചനാധികാരത്തിന് വിധേയമായ ഒരു വിഹിതമായി പാർലമെന്റ് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.
ഈ അധികാരാതിക്രമത്തിന് ആക്കം കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, പിരിച്ചെടുക്കാനുള്ള സംസ്ഥാന നികുതികളെയും ലെവികളെയും മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ അസാധുവാക്കാൻ പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ ശ്രമിക്കുന്നു; ഇത് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പെട്ടെന്നുള്ള വരുമാന പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായേക്കാം. ചരക്ക് സേവന നികുതി (GST) നടപ്പിലാക്കിയതോടെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ നികുതി പിരിവ് അധികാരങ്ങൾ ഇതിനകം പരിമിതപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ, സ്വതന്ത്രമായി വരുമാനം സമാഹരിക്കാനുള്ള ചുരുക്കം ചില മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ. കേരളത്തിൽ നിന്ന് ഈ അധികാരം എടുത്തുമാറ്റുന്നത്, നിർണായകമായ പൊതു സേവനങ്ങൾ, ആരോഗ്യം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവയ്ക്കുള്ള ഫണ്ട് കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ശേഷിയെ സാരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തും.
സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തിനപ്പുറം, പാരിസ്ഥിതികമായ ഒരു വലിയ വീഴ്ചയും ഇതിലുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള ധാതുവിഭവ ഭരണനിർവ്വഹണം ഏകീകൃതവും കേന്ദ്രീകൃതവുമായ ഒരു ചട്ടക്കൂടിന് കീഴിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാനാകുമെന്ന തെറ്റായ ധാരണയിലാണ് MMDR ഭേദഗതി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ദുർബലമായ പശ്ചിമഘട്ടം, ജനസാന്ദ്രതയേറിയ മേഖലകൾ, പാരിസ്ഥിതികമായി ദുർബലമായ തീരപ്രദേശം എന്നിവയാൽ സവിശേഷമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഘടനയുള്ള കേരളത്തിന്, അതീവ പ്രാദേശികതലത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണവും മേൽനോട്ടവും അനിവാര്യമാണ്.
ഖനന ഇളവുകളിൽ കേന്ദ്രീകൃത ഇളവ്, പ്രത്യേകിച്ച് തന്ത്രപ്രധാനമായ ധാതുക്കൾക്കും തീരദേശ ബീച്ച് മണലുകൾക്കും, ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക അപകടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത തീരദേശ ധാതുമണൽ ഖനനം ദുർബലമായ സമുദ്ര ആവാസവ്യവസ്ഥകളെയും പരമ്പരാഗത മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സമൂഹങ്ങളുടെ ഉപജീവനത്തെയും അപകടത്തിലാക്കും. അതേപോലെ ദുർബലമായ മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ നടത്തുന്ന തീവ്രമായ കരിങ്കൽ ഖനനം, വിനാശകരമായ ഉരുൾപൊട്ടലുകളുടെയും പെട്ടെന്നുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളുടെയും ആവൃത്തി വർദ്ധിപ്പിക്കും.
വിഭവ ചൂഷണം മൂലം പ്രാദേശികതലത്തിലുണ്ടാകുന്ന സാമൂഹിക-പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങൾ കൃത്യമായി വിലയിരുത്താൻ ന്യൂഡൽഹിയിലെ വിദൂരമായ ഉദ്യോഗസ്ഥ സംവിധാനത്തിന് കഴിയില്ല എന്ന് ചുരുക്കം.
നിയന്ത്രണ-നികുതി അധികാരങ്ങൾ കേന്ദ്രം കൈവശം വെച്ചുകൊണ്ട്, ദുരന്തനിവാരണത്തിന്റെയും ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ സാമ്പത്തിക ഞെരുക്കത്തിലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു ‘ഏകപക്ഷീയമായ സംവിധാനമായി’ സഹകരണ ഫെഡറലിസത്തിന് പ്രവർത്തിക്കാനാവില്ല. MMDR ഭേദഗതിയെ കേരളവും മറ്റ് ബാധിക്കപ്പെട്ട സംസ്ഥാനങ്ങളും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ, സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സ്വയംഭരണാധികാരം ചോർന്നുപോകുന്നത് ഒരു അപൂർവ്വ സംഭവമല്ലാതായി മാറുകയും, അതൊരു സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട കീഴ്വഴക്കമായിത്തീരുകയും ചെയ്യും.
കേരളത്തിലെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭിന്നതകൾ മാറ്റിവച്ച് ഒറ്റക്കെട്ടായി കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഈ അമിതാധികാര പ്രവണതയെ നേരിടാൻ തയാറാകണം. ഈ വിഷയം കേവലം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം, ഫെഡറൽ സംവിധാനത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനെത്തന്നെ ബാധിക്കുന്ന ഒന്നാണ് എന്ന് നമ്മൾ തിരിച്ചറിയണം.
ഡോ. സുനീത് മാത്യു