
“ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്” എന്ന വിശേഷണം കേരളം അഭിമാനത്തോടെയാണ് വഹിക്കുന്നത്. മൂന്നാറിലെയും വയനാട്ടിലെയും മൂടൽമഞ്ഞ് പുതച്ച മലനിരകൾ മുതൽ ആലപ്പുഴയിലെ ശാന്തമായ കായലുകളും കോവളത്തെ സൂര്യപ്രകാശം നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങളും വരെ നീളുന്ന ഇവിടുത്തെ മനോഹരമായ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ ഓരോ വർഷവും ലക്ഷക്കണക്കിന് സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചും പ്രാദേശിക സംരംഭങ്ങളെ സഹായിച്ചും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ സംസ്കാരം ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചും കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന തൂണുകളിലൊന്നായി വിനോദസഞ്ചാരമേഖല മാറിക്കഴിഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ മേഖലയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആധാരമായ ആ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യം തന്നെ അനിയന്ത്രിതമായ വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെയും സുസ്ഥിരമല്ലാത്ത വികസനത്തിന്റെയും ഭീഷണി നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
വിനോദസഞ്ചാരം പലപ്പോഴും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവും സുസ്ഥിരവുമായ ഒരു വ്യവസായമായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാൽ, കൃത്യമായ ആസൂത്രണമില്ലാതെ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അത് പരിസ്ഥിതിക്ക് വലിയ ആഘാതങ്ങൾ ഏൽപ്പിച്ചേക്കാം. കടൽത്തീരങ്ങളിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ, അമിത തിരക്കുള്ള മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ, നദികളിലെയും കായലുകളിലെയും മലിനീകരണം, പരിസ്ഥിതിലോല പ്രദേശങ്ങളിലെ അനധികൃത നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, റിസോർട്ടുകൾക്കായി വനങ്ങൾ നശിപ്പിക്കൽ എന്നിവയൊക്കെ ഇന്ന് സാധാരണ കാഴ്ചകളായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. മൂന്നാർ, വയനാട്, വർക്കല തുടങ്ങിയ പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ തിരക്കേറിയ സീസണുകളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന അമിത സമ്മർദ്ദം അവിടങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെയും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെയും വലിയ തോതിൽ ബാധിക്കുന്നു.
യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ചതും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നുമായ പശ്ചിമഘട്ടം പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ കാലാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും നദികൾക്ക് ജലസ്രോതസ്സാവുകയും ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം, എണ്ണമറ്റ സസ്യ-ജന്തുജാലങ്ങളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ കൂടിയാണ് ഈ പർവതനിരകൾ. എന്നിരുന്നാലും, അമിതമായ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, റോഡ് വികസനം, വിനോദസഞ്ചാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ ഈ ദുർബലമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ആഘാതമേൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. തുടർച്ചയായുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കവും ഉരുൾപൊട്ടലും, സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾക്കായി പരിസ്ഥിതി സുരക്ഷ ബലികഴിക്കുകയാണോ എന്ന ഗൗരവകരമായ ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു.
ഇതിലെ വൈരുദ്ധ്യം അവഗണിക്കാൻ കഴിയില്ല. നിബിഡങ്ങളായ വനങ്ങളും വൃത്തിയുള്ള കടൽത്തീരങ്ങളും ശാന്തമായ കായലുകളും ആസ്വദിക്കാനാണ് വിനോദസഞ്ചാരികൾ കേരളത്തിലെത്തുന്നത്. ഈ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ നശിച്ചാൽ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്ക് തന്നെ അത് തിരിച്ചടിയാകും. അതിനാൽ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം വിനോദസഞ്ചാരത്തിന് ഒരു തടസ്സമല്ല; മറിച്ച്, വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ ദീർഘകാല വിജയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണത്.
കേരളം ഉത്തരവാദിത്തപരവും സുസ്ഥിരവുമായ വിനോദസഞ്ചാര മാതൃക സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പാരിസ്ഥിതികമായി ദുർബലമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിലെ സന്ദർശകരുടെ എണ്ണം അവിടങ്ങളിലെ ‘വഹനശേഷി’ക്ക് (carrying capacity) അനുസൃതമായി നിയന്ത്രിക്കണം. മാലിന്യ സംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ഒറ്റത്തവണ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ ഉപയോഗം കർശനമായി നിയന്ത്രിക്കുകയും വേണം. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ താമസസൗകര്യങ്ങൾ, പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം, മഴവെള്ള സംഭരണം, ഉത്തരവാദിത്തപരമായ ട്രെക്കിംഗ് രീതികൾ എന്നിവ അപൂർവ്വമായ കാഴ്ചകളാകാതെ സാധാരണ രീതികളായി മാറണം. വിനോദസഞ്ചാര വികസനത്തിൽ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളെയും സജീവ പങ്കാളികളാക്കണം; അതുവഴി സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ പങ്കിടാനും, അതേസമയം പരമ്പരാഗത അറിവുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും സാധിക്കും.
ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നതിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കാനാകും. സന്ദർശകരുടെ അനുഭവങ്ങൾക്ക് കോട്ടം തട്ടാതെ തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കാൻ അധികൃതരെ സഹായിക്കുന്നതിന് ഓൺലൈൻ സന്ദർശക മാനേജ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള ഡിജിറ്റൽ പെർമിറ്റുകൾ, വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജിപിഎസ് (GPS) വഴി നിരീക്ഷിക്കൽ, തത്സമയ പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം എന്നിവ പ്രയോജനപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. ഹ്രസ്വകാല വാണിജ്യ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാകണം വിനോദസഞ്ചാര നയങ്ങൾ.
സന്ദർശകർക്കും ഇതിൽ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. ദുർബലമായ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ അതിഥികളാണ് തങ്ങളെന്ന് ഓരോ വിനോദസഞ്ചാരിയും ഓർക്കണം. മാലിന്യം വലിച്ചെറിയാതിരിക്കുക, വന്യജീവികളെ ബഹുമാനിക്കുക, ജലം സംരക്ഷിക്കുക, പ്രാദേശിക നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുക തുടങ്ങിയ ലളിതമായ കാര്യങ്ങൾ പാലിച്ചാൽത്തന്നെ വലിയൊരു മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുവാൻ കഴിയും.
കേരളം ഒരു നിർണായക ഘട്ടത്തിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. പെട്ടെന്നുള്ള ലാഭം നൽകുമെങ്കിലും പരിഹരിക്കാനാകാത്ത പാരിസ്ഥിതിക നാശം വരുത്തിവയ്ക്കുന്ന, അനിയന്ത്രിതമായ വിനോദസഞ്ചാരരീതി സംസ്ഥാനത്തിന് തിരഞ്ഞെടുക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ, വനങ്ങളും പുഴകളും കടൽത്തീരങ്ങളും മലനിരകളും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ വരുംതലമുറകൾക്ക് സുസ്ഥിരമായ സമൃദ്ധി ഉറപ്പാക്കുന്ന വിനോദസഞ്ചാര മാതൃക സ്വീകരിക്കാം.
കേരളത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത് ഇവിടെയെത്തുന്ന വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണത്തിലല്ല, മറിച്ച് ഇവിടം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തിലാണ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ‘ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്’ എന്ന പേരിന് അർഹമായിത്തന്നെ തുടരണമെങ്കിൽ, ഓരോ വിനോദസഞ്ചാര നയത്തിന്റെയും കാതൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണമായിരിക്കണം. കാരണം, സന്ദർശകർക്ക് തങ്ങളോടൊപ്പം കൊണ്ടുപോകാവുന്ന ഏറ്റവും മികച്ച സ്മരണിക ഒരു ഫോട്ടോയല്ല; മറിച്ച്, പ്രകൃതിയെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിനു പകരം അതിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഒരു നാടിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മയാണത്.


